Kategorie
Szkolenie

Wszechstronna sprawność fizyczna

Powinniśmy sobie do końca uświadomić, że sportowcy są podmiotem naszego działania, a nie pionkami przesuwanymi na szachownicy.

Przypomnijmy też sobie, że główną istotą sportu jest walka realizowana zgodnie z zasadami szlachetnego współzawodnictwa – w formie zawodów sportowych. Walka, która prowadzi do zwycięstwa poprzez doprowadzenie w niej przeciwnika do „sytuacji bez wyjścia”.

W takim to kontekście zarysowuje się konieczność systematycznego przestrzegania norm postępowania w sporcie klasyfikowanym. Chodzi tutaj głównie o normy formalnego sankcjonowania działalności sportowej, normy realizacji działalności sportowej – nie zawsze ściśle określone normy godzenia postulatów skutecznej działalności sportowej i współżycia społecznego – zalecenia dotyczące bezpieczeństwa sportowców i otaczających ich ludzi, postulaty zachowania się i postulaty estetyczne treningu i walki sportowej.

Przyjęło się mówić potocznie w sporcie od wieków, że talent + praca stanowią o wyniku sportowym. Niewiele się też zmieniło w zakresie ogólnego spojrzenia na rozwój zawodników do mistrzostwa sportowego.

Lepiej się rozpoczyna pracę szkoleniową i wychowawczą, gdy trener posiada rozpoznanie ćwiczących w zakresie ich inteligencji, uzdolnień ruchowych, wieku rozwojowego, przewidywania rozwoju budowy somatycznej i „wyjściowej” sprawności fizycznej ogólnej. Daje mu to lepsze podstawy do planowania i programowania kształcenia i kształtowania podopiecznych w obszarze czynników podlegających wyuczeniu – wytrenowaniu: sprawności fizycznej ogólnej, sprawności specjalnej – technicznej, sprawności psychicznej, umiejętności taktycznych, wiedzy o wykonywanych czynnościach sportowych. Stanowić to będzie w nieco późniejszej przyszłości o zdobywaniu doświadczenia w procesie treningu i walki sportowej i, co tu dużo mówić, w codziennym życiu poza sportowym, przy realizacji „planu życiowego”.

Wyżej wymienione czynniki są zdaniem praktyków i naukowców najważniejsze, przy których wartość czynników ubocznych wyraźnie maleje.

Ważne przy tym jest jednak przestrzeganie wytycznych, aby czynniki podlegające wytrenowaniu były realizowane równolegle w procesie szkolenia na całej drodze do mistrzostwa. Są one wyraźnie od siebie uzależnione. Mimo tej niezaprzeczalnej współzależności przyjąć musimy fakt, że główny wpływ na przygotowanie techniczne ma wszechstronna sprawność fizyczna, a na przygotowanie taktyczne wartości psychiczne i intelektualne. W sumie wartości „ciała i ducha”.

Nieeleganckie byłoby rozwijanie w naszym gronie wywodu, że poszczególne czynniki podlegające wytrenowaniu muszą być stosowane w różnych proporcjach na różnych etapach szkolenia sportowego.

Dotyczy to także szkół mistrzostwa sportowego, w których zawodnicy(-czki) znaleźli się na pograniczu końcowej fazy rozwoju fizycznego i okresu dojrzałości.

Współczesny rozwój metodologii badań naukowych w sporcie, a także rozwój technologii szkolenia, nakazał mocniejsze, niż to miało miejsce dotychczas, wsparcie intuicji trenerskiej wynikami badań naukowych prowadzonych interdyscyplinarnie.

To właśnie badania wskazały na konieczność zwrócenia baczniejszej uwagi na kształtowanie w większym wymiarze zdolności motorycznych w procesie treningu na wszystkich etapach szkolenia, tak w okresie dojrzewania motorycznego, jak i w okresie podtrzymywania nabytej wcześniej kondycji fizycznej.

Postanowiono intensywniej podtrzymywać w praktyce jedno z podstawowych twierdzeń teorii sportu, że wszechstronna sprawność fizyczna ogólna stanowi podstawę do kształtowania każdej sprawności specjalnej – także we wszystkich dyscyplinach sportu.

Sprawa wymaga szczególnej uwagi, gdy weźmiemy pod uwagę fakt, iż nie ma dwóch dyscyplin sportu w pełni podobnych do siebie, a w dyscyplinach dwóch zawodników.

Jako dodatkowe argumenty takiego stanowiska trzeba bezsprzecznie przyjąć, że:

• w rozwoju polskiej młodzieży wartości sprawności fizycznej wyraźnie spadają z dekady na dekadę;

• za konieczne należy uznać usuwanie skutków wczesnej specjalizacji sportowej, gdzie w dążeniu do wysokiego wyniku sportowego zabrakło dostatecznej ilości czasu na systematyczne podwyższanie wszechstronnej sprawności fizycznej.