Kategorie
Szkolenie

Wpływ rodzaju treningu na wyniki u młodzieży.

Tak więc każdy z wyróżnionych rodzajów treningu prowadził do dwóch całkowicie odmiennych rodzajów rozwoju kariery. Z punktu widzenia mistrzostwa sportowego na najwyższym poziomie – rozwiązaniem właściwym tak ze względów społecznych, jak i sportowych jest trening progresywny.

Badania, których wyniki tu przytaczamy są wciąż kontynuowane. Do połowy 2003 r. dokonano w szybkościowo-siłowych konkurencjach lekkiej atletyki analiz obciążeń dla ok. 700 kolejnych zawodniczek i zawodników w prawie 3 500 makro-cyklach rocznych. Obraz nie zmienia się. Zjawisko tu opisane wciąż funkcjonuje, wyraźnie różnicując charakter rozwoju karier. Czas najwyższy wyciągnąć z tego wnioski. Modyfikować system szkolenia (i oczywiście system współzawodnictwa) w kierunku treningu rokującego pełnię mistrzostwa w fazie dorosłości, na najwyższym, indywidualnie dostępnym poziomie.

Ryc. 2.4. Zmienność poziomu potencjału ruchowego pod wpływem czynników rozwoju biologicznego i bodźców treningowych, schemat.

Wciąż rozwijająca się wiedza o treningu daje nam w tym względzie wiele narzędzi i możliwości metodycznych. Poruszamy się wszak w obszarze bardzo złożonym i delikatnym. Trzeba w każdym przypadku znajdować swoiste optimum między prawami ontogenezy a celowym, wyrozumowanym wpływem treningu.

Pamiętać, iż dopiero w miarę zmniejszania się siły czynników naturalnego rozwoju, zasadne jest powiększanie siły coraz bardziej wyspecjalizowanych bodźców treningowych (ryc. 2.4).

Technologicznym odzwierciedleniem tych starań jest etapizacja procesu i szacowanie proporcji obciążeń (W, U, S) w kolejnych etapach, fazach i makrocyklach. Przykład takiego podejścia mamy na ryc. 2.5. Ujęcie jest tu bardziej szczegółowe niż w strukturze trzyetapowej, o której już wspominaliśmy. Wymowa jednoznaczna: od tego co wszechstronne, poprzez ukierunkowane – do specjalnego. Te wskaźniki to swoiste „regulatory” charakteru i tempa rozwoju kariery…

Ryc. 2.5. Schemat proporcji % treningu wszechstronnego (W), ukierunkowanego (U) i specjalnego (S) w wieloletnim procesie szkolenia.

Dopełnieniem musi być utrzymanie racjonalnych relacji między podstawowymi składowymi obciążeń w przebiegu wieloletniego treningu. Dane ryc. 2.6 przekonują, że da się i w tej materii przyjąć racjonalne pryncypia, określając również dynamikę parametrów obciążeń w kolejnych etapach i cyklach.

Ryc. 2.6. Dynamika objętości (1), intensywności (2) oraz udział pracy o charakterze intensywnym w całkowitej objętości treningu (3) w wieloletnim procesie szkolenia.

Spróbujmy teraz „nałożyć” na siebie sens ryc. 2.5 i 2.6. Mamy obraz logiki przebiegu kariery – w ujęciu struktury czasowej i rodzajów treningu (ryc. 2.5) oraz obciążeń, rozumianych jako funkcja objętości i intensywności pracy (rys. 2.6). Jest to obraz samej „filozofii” planowania rozwoju karier na tle systemu i struktury wieloletniego treningu.

Postępowanie takie prowadzi do stopniowego, progresywnego rozwoju sportowego. Jest to już dzisiaj zasada powszechnie akceptowana, nie tylko w „naszej” koncepcji treningu. Wierne odbicie tej prawdy znajdujemy np. również w źródłach amerykańskich, czego przykładem może być ryc. 2.7. W praktyce bywa jednak różnie. Pogoń za wynikami wielokrotnie skłania ku wczesnej specjalizacji.

Ryc. 2.7. Etapy treningu w ujęciu amerykańskich teoretyków sportu dzieci i młodzieży.

Jak poprawną doktrynę ująć w kategoriach metodycznych, w ramach samej technologii treningu? Odwołamy się raz jeszcze do idei ryc. 2.4. Musimy planować trening stosownie do praw i zjawisk ontogenezy, uwzględniając równocześnie wymogi prognozowanej lub już uprawianej dyscypliny czy konkurencji. Tego co warunkowane biologicznie nie mamy prawa „naginać”. Mamy jednak możliwość czynienia kolejnych operacji treningowych, prowadzących do rozwoju procesów adaptacyjnych, sprzyjających budowaniu specyficznego stanu wytrenowania w ramach wieloletniego szkolenia.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *