Kategorie
Szkolenie

Analiza szkolenia w pływaniu na różnych etapach treningu

Analiza intensywności wykorzystywanych obciążeń pokazuje, że generalnym czynnikiem postępu była przede wszystkim objętość pracy. Nie wydaje się to całkiem zasadne w odniesieniu do danych literaturowych [Płatonow 1998]. Dyskusyjne rozwiązania znajdujemy zarówno na etapach treningu dzieci i juniorów młodszych, jak i grupy najbardziej zaawansowanej. Dotyczy to problemów przygotowania siłowego (dysproporcje dla wieku 11 i 12-13 lat), ale również grupy seniorów, w których bezwzględne wartości obciążeń są bardzo niskie. Więcej informacji w tym zakresie można otrzymać analizując zastosowane środki treningu. Wśród seniorów wątpliwe wydają się np. proporcje między obciążeniami o największej intensywności (T4,T5,T6) a pozostałymi (T1-T3) (ryc. 6.2). Należy zaznaczyć, że różnice te dotyczą zarówno ilości wykorzystywanych środków jak też ich objętości.

W ramach obciążeń wszechstronnych (W) stosowano prawie wszystkie grupy środków. Ich udział był zróżnicowany w zależności od etapu szkolenia, np. u seniorów znaczny udział miały ćwiczenia siły (ćw. 4.5) oraz sprawności wszechstronnej (ćw. 6.4) w zakresach o umiarkowanej intensywności. Zauważyć można małą ilość pracy siłowej o dużej i submaksymalnej intensywności. W grupach juniorów zaznaczył się natomiast duży udział wysiłków wytrzymałościowych (ćw. 2 i 7) i gibkościowych (ćw. 3) (ryc. 3.3 a).

Rycina 3.3. Wykorzystanie grup środków treningu w pływaniu na różnych poziomach szkolenia. Środki a) wszechstronne (W), b) ukierunkowane (U), c) specjalne (S).

W obciążeniach ukierunkowanych (U) największy udział miały ćwiczenia z grupy od 10 do 12. Jest to trening zmierzający do doskonalenia wszechstronności pływackiej różnymi metodami: ciągłą (efekt: wytrzymałość tlenowa), zmienną (wytrzymałość tlenowa i szybkościowa) oraz interwałową z różnymi modyfikacjami (wytrzymałość szybkościowa i tlenowa). Szczególnie duża doza ćwiczeń z grupy 10 jest widoczna w treningu seniorów (ryc. 3.3 b). Równocześnie warto zwrócić uwagę na stosunkowo mały udział ukierunkowanych ćwiczeń siły (ćw. 12) w szkoleniu seniorów, chociaż wydaje się, że np. praca na trenażerach jest bardzo ważnym elementem dobrego przygotowania pływaka.

Udział obciążeń specjalnych (S) był zróżnicowany i zależał od etapu szkolenia. Nauka i doskonalenie techniki pływania, startów i nawrotów w niższych zakresach intensywności (T-1 i T2) była charakterystyczna dla dzieci i młodzików. Z innych ćwiczeń specjalnych znaczący udział u seniorów mają ćwiczenia grupy 19, związane z kształtowaniem wytrzymałości specjalnej. W niewielkim stopniu reprezentowane były natomiast ćwiczenia szybkościowe, np. grupy 17 i 18. Ćwiczenia specjalne stanowiły mały procent całkowitego obciążenia na wstępnych etapach szkolenia (ryc. 3.3 c).

Wymagania modelowe, opisywane w literaturze [Bułgakowa 1986, Costill, Magli-scho, Richardson 1992, Płatonow 1997, Płatonow, Fesenko 1990] zakładają, że dynamika parametrów ilościowych w wieloletnim cyklu przygotowań powinna charakteryzować się zwiększaniem ogólnej objętości i intensywności pływania, ale ze stopniowym obniżaniem tempa przyrostów tych wskaźników. Niezależnie od specjalizacji, na wszystkich etapach szkolenia, największą ilość pracy winno się przeznaczyć na ćwiczenia funkcjonalnych możliwości zawodnika w 3 zakresie intensywności (praca tlenowo-beztlenowa) [Bułgakowa 1986]. Ich udział jest niezbędny w wielokierunkowym przygotowaniu wytrzymałościowym. Bez wstępnego przygotowania w zakresie wysiłków mieszanych, praca treningowa nad doskonaleniem wytrzymałości szybkościowej byłaby mało efektywna. Natomiast w programach treningowych sprinterów należy zwrócić uwagę głownie na pływanie z maksymalną szybkością, przeplatane dużą ilością pływania o niskiej intensywności.

Wraz z postępującą specjalizacją objętość pływania średniodystansowców jest dwukrotnie większa niż sprinterów. Oprócz tego średniodystansowcy największy dystans przepływają w strefie mieszanej (T3) i glikolitycznej (T4) zaś sprinterzy w glikolitycznej (T4) i beztlenowej niekwasomlekowej (T5) [Bułgakowa 1986].

Wyniki badań czołowych zawodników na świecie pozwalają określić proporcje pracy różnego rodzaju w zależności od specjalizacji [Płatonow 1997, Płatonow, Fesenko 1990].